Whey en Caseïne Proteïne; de feiten.

De meest gebruikte vormen van eiwit in sportvoeding komen uit melk. Hierdoor zijn ze goed oplosbaar, waardevolle bouwstenen voor het lichaam en vooral ook lekker. Zijn er verschillende eiwitten uit melk? En wanneer kies je voor welk type?

We proberen dit te verduidelijken in dit blogbericht.

Melk bevat zo’n 3,5% eiwit. Dit eiwit bestaat uit 2 types moleculen: caseïne en whey (of ook wei) eiwitten.

Marianne Vos is enthousiast gebruiker van de SANAS producten. Foto: Anton Vos

Zo’n 80% van de eiwitten uit melk is caseïne, de overige 20% is whey-eiwit.

Caseïne

Zoals de naam het al doet vermoeden, zijn dit de eiwitten die je terug vindt in kaas. Ze hechten zich tijdens de kaasproductie aan elkaar onder invloed van stremsel en vormen zo de wrongel. Indien je deze eiwitten uit melk wilt isoleren, dan gebeurt dit aan de hand van enkele stappen. Hierin wordt dan ook de keuze gemaakt of er micellaircaseïne, of een natrium– of calciumcaseïnaat wordt geproduceerd.

  • Micellair caseïne

Dit is de meest natuurlijke vorm van caseïne. De molecules klonteren aan elkaar en vormen micellen. Deze worden heel traag verteerd en leveren zo specifieke voordelen op. Deze micellen lossen echter niet zo goed op. Je kan een licht “zanderige” textuur proeven wanneer je hiervan een shake drinkt.

  • Caseïnaat (natrium of calcium variant)

De micellen worden na productie behandeld met een natrium of calciumloog. Hierdoor breken ze op waardoor het uiteindelijke caseïnaat een stuk makkelijker oplost. Het resultaat is een gladder mondgevoel, wat natuurlijk prettiger drinken is. Deze caseïnaten bevatten een eiwitgehalte van 90%.

Het verteren van een caseïne eiwit duurt lang. Het wordt vrij langzaam verknipt door enzymes. Dit komt door de grootte van de molecule. Dit resulteert in een opnametijd voor het lichaam van ongeveer 2 tot 8 uur. Gedurende deze periode houd je een verhoogd gehalte van aminozuren in je lichaam. Caseïne wordt dan ook door duursporters meer en meer gebruikt net voor het slapen gaan. Zo blijven ze hun lichaam ‘s nachts de bouwstenen leveren om te werken aan spierherstel met een sneller herstel tot gevolg. Maar ook in de krachtsport wordt caseïne veel als tussenvoeding gebruikt. Zo kan er worden voldaan aan de constante eiwittoevoer die in deze sporten gewenst is. Een laatste toepassing is de dieetsector. Door de trage vertering van de caseïne eiwitten, bezorgen ze je een verzadigd gevoel zonder dat ze veel caloriën  bevatten. Ideaal om dus die vervelende honger tegen te gaan!

 

Whey

We keren even terug naar de kaasproductie van daarnet en zien dat de whey hier eerder een bijproduct is. Maar deze bevat de interessante whey eiwitten die afgescheiden worden in het proces van kaas maken. Aangezien de whey moleculen veel kleiner zijn van structuur dan de caseïne-eiwit moleculen, kunnen ze dus ook sneller worden verteerd. Praktisch gezien zijn ze binnen de 2 uur na inname volledig opgenomen door het lichaam. Een ideaal eiwit voor snel spierherstel dus!

Bovendien bevat whey een hoog gehalte aan BCAA’s ofwel vertakte keten aminozuren (BranchedChain Amino Acids). Deze zorgen voor een extra stimulans bij het herstel en maken de whey eiwitten extra interessant voor dit proces. Je leest er meer over in deze blog.

Er zijn verschillende vormen van whey eiwitten op de markt: isolaten, concentraten en hydrolysaten. We lichten deze hieronder toe.

  • Whey concentraat

Door de whey te drogen en eventueel verder zuiveren, krijg je een whey poeder met een eiwitgehalte van 30 tot 80%. De overige procenten worden aangevuld door lactose, melkvet en water. Er is natuurlijk een gigantisch prijsverschil tussen een whey met een lager en een hoger eiwitgehalte. Bij Sanas gebruiken we enkel de hoogste (80%) concentratie aan eiwitten.

  • Whey isolaat

Door een verdere microfiltratie van een concentraat ontstaat een isolaat. Dit type bevat minder vet en lactose en heeft daardoor een eiwitconcentratie van ongeveer 90%. Maar door deze doorgedreven filtratie verlies je ook een aantal bioactieve[1]  peptides. Deze helpen bij het imuunsysteem, de spijsvertering en het zenuwstelsel. Daarom krijgt whey isolaat ook een lagere score wanneer het gaat om effectiviteit voor jouw lichaam (biologische waarde). We kiezen er bij Sanas dan ook heel bewust voor om uitsluitend met de biologisch interessantere concentraten te werken.

  • Whey hydrolysaat
Diederik Scheltinga neemt Sanas Sportvoeding

Diederik en Evert Scheltinga behoren tot de top van de Nederlandse triatleten. Ook zij kiezen voor Sanas.

Deze whey eiwitten worden al tijdens de productie met enzymen behandeld. Zo worden de eiwitmolecules al op voorhand verknipt en zou een snellere opnametijd het gevolg zijn. Het gaat hier echter over winst van enkele minuten. Wij vragen ons hierbij af of dit de hogere kostprijs waard is? Bovendien zijn de meeste hydrolysaten op de markt slechts 2-3% gehydrolyseerd, wat al helemaal geen meerwaarde oplevert maar enkel voor marketing doeleinden interessant lijkt. Verdere hydrolysatie leidt namelijk tot een smaakafwijking (een bouillonsmaak) en maakt het verwerken tot een lekkere eiwitshake alleen maar moeilijker. Zelf gebruiken we in sommige producten ook een hydrolysaat, maar dit betreft dan wel een 25% gehydrolyseerd product! Als grondstof smaakt dit vreselijk, maar we hebben natuurlijk geprobeerd er iets lekkers van te maken.

 

Welke moet ik nu kiezen?

De keuze van jouw eiwit wordt bepaald door het doel wat je voor ogen hebt. Neem je eiwitten in voor snel spierherstel, ga dan voor een whey eiwit. Dit kan het zuivere eiwit zijn, zoals in 100% Whey Protein. Maar het kan ook in combinatie met koolhydraten voor herstel na langdurige, intensieve inspanningen, zoals in Carbomix Recovery Shake. Wil je echter eiwitten als aanvulling op je dagdagelijkse maaltijden, of zoek je traagverterende eiwitten om langere periodes door te komen, dan is Super Protein 95 het product voor jou. Het bestaat namelijk uit 85% caseïnaat, aangevuld met 10% whey en 5% kippenei-eiwit. Deze laatste twee worden er aan toegevoegd om de aminozuur samenstelling van caseïne te verrijken.

Alle producten waar caseïne of whey eiwit in wordt gebruikt bevatten sporen van lactose. Mensen met een lactose intolerantie zullen deze dus liever niet gebruiken. Een hoogwaardig alternatief hiervoor is dan 100% Egg Protein. Die is helemaal lactose vrij, en heeft een hoge biologische waarde. Maar daar hebben we het later nog wel eens over.

Meer weten over recovery shakes? Lees dan ook deze blog met de 5 meest gestelde vragen over dit onderwerp!

Meer weten over herstel? Lees dan ook deze blog met meer informatie over BCAA’s.

 

snel herstel in 6 heerlijke smaken

Snel herstel in 6 heerlijke smak

Ideaal bij lactose intolerantie

Als je echt diep bent gegaan

Sanas super protein 95. De ideale maaltijdvervanger of overnightshake.

Maaltijdvervanger of overnightshake.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[1] FitzGerald, R. J. and Meisel, H. (2000). Milk protein derived inhibitors of angiotensin-I-converting enzyme. British Journal of Nutrition84:S33–S37.